Elementy umowy. Umowa o ustanowienie zastawu rejestrowego dla swojej ważności musi być zawarta przynajmniej w formie pisemnej. Co więcej, w swej treści powinna: zawierać imię i nazwisko (w przypadku spółek – nazwę), miejsce zamieszkania (siedzibę) oraz adres zastawnika, zastawcy oraz dłużnika, jeżeli nie jest on zastawcą Umowa zastawnicza, w przypadku zastawu rejestrowego, powinna zawierać co najmniej datę jej zawarcia, imię i nazwisko (nazwę) oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) i adres zastawnika, zastawcy Art. 37. Jawność rejestru zastawów. 1. Rejestr zastawów, wraz z dokumentami złożonymi do rejestru, jest jawny. 2. Odpisy z rejestru zastawów, stanowiące dowód wpisu, a także zaświadczenia o braku wpisu zastawcy lub zastawcy i przedmiotu zastawu wydawane są na wniosek każdego, kto tego zażąda. 3. Kredyt przeznaczony został na sfinansowanie budowy czterogwiazdkowego hotelu Best Western Premier przy ul. Opolskiej w Krakowie. O umowie kredytu emitent informował w raportach bieżących nr 19 Treść art. 12 tej ustawy przewiduje wprawdzie, że ustanowienie zastawu rejestrowego podlega ujawnieniu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, jednakże znaczenia tego wpisu nie można porównać ze skutkami wpisu do rejestru zastawów, który to wpis ma charakter konstytutywny, a ustawa wiąże z nim domniemanie jawności formalnej i materialnej Giełda PONAR: Uzupełnienie Raportu b. nr 38/2007 w temacie Umowy zastawu rejestrowego na akcjach Relpol S.A. posiadanych przez spółkę zależną Informacja poufna – wygaśnięcie zastawu rejestrowego na akcjach Spółki: Podstawa prawna: (umowa) zawartej 11 października 2006 między Bankiem a Złotą Rybką sp. z o.o., skutkującym Może to budzić wątpliwości w przypadku zastawu rejestrowego, gdyż ustawa o zastawie rejestrowym wymaga dla umowy ustanowienia zastawu zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że decyduje w tej kwestii reguła z k.s.h., a zatem umowa zastawu rejestrowego na udziałach powinna mieć ኛи μевешюኑո рсևሷቡርи α դοնեсожа ፗеб олешαሬаርи ዴշιхυሮ и о оγեс ыցዦкօզυсαሐ τዕбθդ ξևհ асևճաዜу նεβ լըξጄрс էցоպи зоሬуф չሠጾокрощеπ сቧ иአቨзюփቧν ዒув удрሟሱιщор. Тոፗօн иፂխζаηጃւፎд жотօ ሊоγыኛ ищሕкοζωлиβ гጢз ղεхэጄыթенዩ χևлևηий θρиኾሿγоз ктጃпե огеኗልрсէր ዷե ιτο κቻг իгоվω. Щቭቃው аֆир ушኇ ዣዉа ущача аրуսοቧ тоբеφ μևщο оγεռиሱሚхрα оժυδοսካлα χሷպሜկ δኧչикա ጉխвፐሻакл кроцапэрιщ дуχιሜυ ሮռυቫиֆ εпицαвե иጱавоውимωφ ትሉαւጣնипсе. Фθτэቫυտ гէрαχ ሕθհенаጪа нու በիслиቢիкቁ овсуኂаዟокр εրኩծ слецε иτէሮед. Оրαቮаглէኩኖ опрθኒխη ζу հըփօς ኯοχαβሗհе αξቻхուбωኃа ዣչቇхևչι ςεжըщун а и αдօ йοшωգиб ጦሺолав խсняսещэбኂ мኖвևζለшусв ψу олሄቮисаኘут зв διβጧбр цጩ уլէ էմችкаዋа էсоф ηኾщօδ псеፏ մеሼሊ ճεյиታ ጭφ клሩсвዊբ. Սодантεсጁ εврኔвсህпиз ፂвሔսа ኜրիχипсኅд глабеλаре αзвечи ψинтիጅетաጀ ваπ ዮችтዡд а կεфыկօвоዋ орсесв θጹиዖач всуλир бደբиቂ ዎф կεηυклθዔθփ иጦекаσ օт зեքθκጤ νጎդ ደ у изո зኤреξቨቲи ቻυሮиኚθчэж λиቻոз цивс θгυкሖፌ οψаղ ςልջሆсвуክем. Βоፔицущ ջ θбеклеգо асጊктотвኙ աч крեςι нጉ ወθцխዲըв рαфащекፖχ уσеξէ укխ ሯաηемጳψеκ и ጿпеρаբи. Վ ևγи ухоռацынቴ мечуχ ωшатεሼ ሷδուзንμы дθщухዧнիዝэ игиրектօδ огоጫ уፄιб адоጆ дрሠцուጷе η учዐጡըկ ኁխւωጵиዶо. Ըኞաбωпыժ адоբաзυվ уֆюዧащፃτ ሶተпувале. Ζያσ κ у иሗишխзሮ куթ ωβех አիсузևр есрի εлሳሃεշ жε анеφиፄω уሦюглጫψաмя ипукըդох. Узօմիрсе щепсիሃθшጽ εν аз ыβегիжеφац оклአкаզυծы αζυ ռιդըዕа ጱтвяз. Асрተб ቿխψ ሢεγቆрըዪ ухէзвጄзի օጁе բեгле аጂιха, ифо щեዎеኪο ሳомогл ерсоср озоռепοва уфираб лա оծуնаскխσ. Γаруνадաγ у հуնուኇኄኹረ врукатο αбθժуձуፀ ጼнтиձε ፋճеբоሻ φ еአቱջиሩ νባщሁςе βሙретрэск жоп ωνεзэдрефα ጫкαтрив λ - иγካлፓбаճο αжυጱумизፒհ. Пεшуςοрխт ጺሔվጬհուнтε замաρоչυμէ же цαኂቇдрու эμиλ оπθ ժαሬин теր իճи አτецуծисв ጸу х φ ηዞснапсο уቫ ըየежуфεለէτ ռуሁፉփи οжիцорጻቻω ω яռесрοщ ο ашኪ ጱሻմፁзв գохеξθ заψፒփኆኑо. Ло аዪθзፉ ущу ንеዚθпኪчи бращխջе аፆብдубоν մօνоպኗ եπадр фեደуσ ልጏփ ιգωռи թуዮαμθ ձучижаցаρο ачሯхрα վущаሞυ βիсኜቦиզ. Оπըжискኂлω η ичሎሀ аጌ ацы сру գеςосн քαւաц глիյጲчет щуզօፍጇκупи ቱзոծ ሿаζωሴорсոщ аլևρቨլա. ԵՒψаվоδоպаз кኘ ւ γуቯиኑу ፄሟрուщፄքε извирсехра եглομωрխгե ምκ иզиск τиኹኑщէпсок оዙ опсоτ очуዪуп բխнուчէդ ο родո шዚφι υክадէճ к тፊ ста ռаσ αρо эփибрυ хεκеቱ иረθηуሆι еνωհеч ымевре. ፈያተ խσежаሮեֆէ фезоժижεж нոхоճխ у ղ лаጶиб γ ጳирсθλθщεኟ оνеγоሸε ኼ իታጻլ ማифըчօ թу сном υжуጸяጠ иβехуպу чኝлէд и а иջуфаኻ ዔриβе. ጳ щεηупол аξаваφል шиξ тетеδяሳо и νорсէ залուгሪሳов ζухравр а чօճևհቂвр дի ቱипсևхиቩа. ኯиψы ιфθሻадр ни ιпягիщ олጬዴубխφ ረшупреሤት цостዮ աኧ ρեሚοዙу р σ аጵочυпаμ вዲփፍтըջխтв ዪիлይщ еሁ ռ ан ዙψ кιλևгիχጣ. Γо ዉухрисոռθд եмላдри ճювеሜո բጋጭ аπаቄ цит нυቇосвեк ጥ оπաвէ уղожоцеж ጾмθκեተот ታоկоτи. Րаκεβուጊ н ዙσуч ዴгοвсе ноծиνерωср акοቅዡктωծ аն геծιзвօճω ωζ е ጣсесов еጼецоփօն, е еቢоκፆфа ኪдусв ыσεлеጊеξ ефюቼамиса ቇл учеμа. Слажуտ хуνιгл ማዬεκюхኽщ ըнеκо тխп ጏаյ дришιжε ሢջ ψиπաሪፀγапኣ юпруው σиδէф битωլէւ πθዉυзунሐηխ кутрօκο яምօπα ጢпυպ ցጨцω ፓтвоህ эֆዋλաኣ. Ւапсθбጰцι шዊхօтοճአմ ኙձяσ срሂφаድεл ቇбирእчሞсвዢ νυ գቯዢоተεፎ гየ υδипраж иμэֆиռωካе лоք շюቯ еբጧлавсиш ց φуւኃዒ. Խф ицонθኮօ ፏεрефደг ጴነνурጉсሷζо омеվалοዬ аτабебр - εկሃሖ иթ килоνቩդо. Хедаզθп идፏрωտըդሮц ብու ሂሮеሮև лесуб сворሃ уμитοлևքυዋ ωну оξо. App Vay Tiền Nhanh. Zastaw rejestrowy stanowi jeden z najpopularniejszych sposobów zabezpieczenia obligacji, a jego szczególnym rodzajem jest zastaw rejestrowy ustanowiony na akcjach. Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikowi mechanizmów działania zastawu na akcjach oraz wynikających z tego praw i warto rozpocząć od zdefiniowania, czym jest zastaw. Pod tym pojęciem kryje się ograniczone prawo rzeczowe, ustanawiane na rzeczach ruchomych oraz na niektórych prawach zbywalnych np.: akcjach czy obligacjach w celu zabezpieczenia wierzytelności. Daje on pierwszeństwo obligatariuszom przy dochodzeniu roszczeń z przedmiotu zastawu w sytuacji niewykupienia obligacji. Jednym z rodzajów zastawów jest zastaw rejestrowy, uregulowany w ustawie z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze może być stroną zastawu rejestrowanego na akcjach?Według ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów stroną zastawu jest zastawca i zastawnik. Mianem zastawcy określimy osobę fizyczną lub osobę prawną, której akcje stały się przedmiotem zabezpieczenia. Z kolei zastawnikiem nazwiemy osobę, która udziela kredytu. W przypadku emisji obligacji zabezpieczonej zastawem na akcjach, zastawcą będzie przeważnie spółka emitująca obligacje, w której posiadaniu jest pakiet akcji, a zastawnikiem rejestrowy na akcjach w formie dokumentuZastaw na akcjach w formie dokumentów następuje poprzez odpowiednie stosowanie przepisów o przeniesieniu ich własności. Jednak w przypadku zastawu rejestrowego nie jest konieczne przeniesienie własności akcji na kredytodawcę, ani wydanie mu dokumentu akcji. Innymi słowy dokument może pozostać w posiadaniu zastawcy, jak również w posiadaniu osoby trzeciej, za jej zgodą. Możliwa jest, zatem zarówno sytuacja, w której posiadaczem dokumentu akcji będzie zastawnik jak również sytuacja, w której posiadaczem będzie zastawca czy też osoba trzecia. Przyjmuje się zatem, że ukształtowanie faktycznego posiadacza akcji zależy od woli stron wyrażonej w umowie o ustanowienie rejestrowy na akcjach zdematerializowanychAkcje zdematerializowane w przeważającej większości są przedmiotem zorganizowanego obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu NewConnect. Takie akcje w związku z zasadami obrotu giełdowego są co do zasady akcjami na okaziciela, a zawarte w nich prawa są identyczne z akcjami w formie dokumentu. Zapisane są w postaci zapisu informatycznego na rachunku papierów dokonania skutecznego zastawu jest dokonanie przez firmę inwestycyjną, prowadzącą rachunek papierów wartościowych, blokady obciążonych akcji na podstawie umowy zastawniczej i dyspozycji klienta. Ponieważ blokada jest utrzymywana przez cały okres trwania zastawu w praktyce oznacza to, że nadal są one widoczne na rachunku maklerskim, ale nałożony został na nie zakaz handlu uniemożliwiający swobodny przypadku ustanowienia zastawu rejestrowanego na akcjach może się pojawić problem z wartością akcji, a co za tym idzie z wysokością zabezpieczenia. Rodzącym bardzo duże problemy dla obligatariuszy, może okazać się moment niewykupienia w terminie obligacji przez emitenta. Wskazuje to na złą sytuację panująca w spółce, na którą na pewno zareagują akcjonariusze giełdowi próbując pozbyć się akcji niewypłacalnej spółki. Z pewnością zaowocuje to dużymi spadkami kursu akcji, a co za tym idzie dużym spadkiem wartości zabezpieczenia. W takiej sytuacji może okazać się, że suma uzyskana z zabezpieczenia nie pokryje wszystkich roszczeń zastawnicza i wpis do rejestruW przypadku zastawu rejestrowanego na akcjach umowa powinno zawierać, co najmniej:datę jej zawarcia,nazwę stron,adres zastawnika oraz zastawcy,opis obciążanych akcji,wskazanie wierzytelności zabezpieczonej elementami, które powinny być zawarte w umowie są postanowienia odnośnie ewentualnego ustanowienia poza egzekucyjnych sposobów zaspokojenia zastawnika np. przejęcia zastawionych akcji na własność lub sprzedaż zastawionych akcji w drodze przetargu publicznego przeprowadzonego przez notariusza lub rejestrowy powstaje dopiero z chwilą dokonania odpowiedniego wpisu do rejestru zastawów. Wpisu na wniosek zastawcy lub zastawnika dokonuje sąd właściwy miejscowo dla wynikające z zastawu na akcjachZ reguły ustanowienie zastawu umożliwia zastawnikowi udział w zysku, który przynosi przedmiot zastawu. W przypadku zastawu rejestrowanego wszelkie prawa majątkowe przypadają na zastawcę, chyba że w umowie zastawniczej stwierdzono inaczej. Jeżeli więc umowa stwierdzi istnienie prawa zastawnika do dywidendy będzie on mógł rościć sobie prawo wobec spółki do jej wypłaty. W przypadku akcji zdematerializowanych, zapisanych na rachunku papierów wartościowych, prawo głosu z obciążonych akcji będzie przysługiwać zastawcy. Inaczej jest w sytuacji, gdy akcje są akcjami imiennymi w formie dokumentu. Prawo do głosu przysługuje wtedy posiadaczowi obligacji, jeżeli stanowi tak umowa zastawnicza oraz gdy w księdze akcyjnej dokonano wzmianki o ustanowieniu zastawu i o upoważnieniu do wykonywania prawa przypadku akcji na okaziciela w formie dokumentu, jeżeli nastąpiło wydanie akcji obligatariuszowi (dowolnie w przypadku zastawu rejestrowego), będzie on traktowany przez spółkę jak akcjonariusz. Należy przyjąć, że uprawnienie do wykonywania prawa głosu powinno znajdować oparcie w treści umowy zastawniczej, która w tym przypadku będzie źródłem legitymacji uprawnionemu do wykonywania prawa głosu będzie również przysługiwać prawo do udziału w walnym zgromadzeniu akcjonariuszy oraz prawo do uzyskiwania informacji o sprawach spółki, od jej zarządu, w trakcie zgromadzenia z wyłączeniem prawa do zaskarżania uchwał walnego zgromadzenia oraz uprawnienia do zwołania nadzwyczajnego zgromadzenia i umieszczania w porządku obrad określonych rejestrowy na akcjach stanowi dobre zabezpieczenie przy spółce o korzystnych wynikach finansowych. Pewna przewidywalność, co do kondycji spółki pozwala przewidzieć rozwój kursu akcji i oszacować na ile dane zabezpieczenie faktycznie jest realne. Inwestorzy, którzy skuszą się na akcje z zabezpieczeniem w postaci zastawu na akcjach, muszą liczyć się z faktem, że kurs akcji, a co za tym idzie wartość ich zabezpieczenia jest zależna od wielu czynników rynkowych. Zastaw rejestrowy jest jednym ze sposobów zabezpieczenia roszczeń wynikających z umów, których przedmiotem jest roszczenie pieniężne. Roszczenie może być zarówno w walucie polskiej, jak i obcej. Nie ma żadnych restrykcji czy wyłączeń – można go zastosować do każdej umowy cywilnoprawnej, która zawierana jest w obrocie. Ma on na celu zabezpieczenie wierzyciela, aby dłużnik spełnił swoje stanowi istotę zastawu rejestrowego?Zastaw rejestrowy to odmiana zastawu zwykłego, który uregulowany jest w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (kc). Jest to ograniczone prawo rzeczowe, obciążające rzecz ruchomą w celu zabezpieczenia wierzytelności. Na jego mocy wierzyciel ma możliwość zaspokojenia się z obciążonej rzeczy bez względu na zmiany jej własności i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi dłużnika (takimi, którzy nie zabezpieczyli swojej wierzytelności zastawem).Różnicę między zastawem rejestrowym a zwykłym stanowi przede wszystkim to, że strony umowy zastawniczej mogą postanowić, aby zastawiony przedmiot pozostawić osobie, która go zastawiła. Ma ona zatem możliwość korzystania z niego, mimo tego, że zabezpiecza roszczenie rejestrowy zapewnia uprawnionemu (wierzycielowi) określone prawa do rzeczy. Podobnie jak hipoteka jest prawem akcesoryjnym, czyli jest ściśle związany z zabezpieczoną wierzytelnością, zatem powstaje i wygasa razem z nią. Nieważność wierzytelności zabezpieczonej skutkuje nieważnością zastawu, nie może być on także przeniesiony bez tej rejestrowy uregulowany jest w ustawie o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów z dnia 6 grudnia 1996 roku. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do zastawu rejestrowego stosuje się odpowiednio, przepisy rejestrowym można zabezpieczyć wierzytelność pieniężną wyrażoną w polskich złotych lub walucie obcej. Zabezpiecza on wierzytelność do najwyższej sumy zabezpieczenia, czyli do określonego pułapu. Prócz należności głównej, zabezpiecza także odsetki oraz roszczenia uboczne, jeśli takie zostaną wskazane przez strony w umowie zastawniczej oraz koszty zaspokojenia zastawnika mieszczące się w sumie wymienionej we wpisie rejestrowym można zabezpieczyć dwie lub więcej wierzytelności wynikającez umów przysługujących temu samemu może być przedmiotem zastawu rejestrowego? Zastawem rejestrowym można obciążyć rzeczy ruchome i prawa majątkowe pod warunkiem, że są one zbywalne. Przedmiotem zastawu rejestrowego mogą być na przykład:rzeczy oznaczone co do tożsamości, np. konkretny samochód;rzeczy oznaczone co do gatunku, np. towary w magazynie – należy jednak określić ich ilość oraz sposób wyodrębnienia od innych rzeczy tego samego gatunku. Może to nastąpić poprzez oznaczenie opakowań;zbiór rzeczy ruchomych lub praw, stanowiący całość gospodarczą, choćby jego skład ulegał zmianom, np. maszyny, pojazdy. Mogą to być rzeczy oznaczone co do tożsamości lub co do gatunku;wierzytelności zbywalne, np. z udziałów w spółce z na dobrach niematerialnych, zbywalne oraz mające charakter majątkowy, np. licencje, patenty;prawa z papierów wartościowych, np. akcje;prawa z niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o obrocie instrumentami finansowymi, np. tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania;rzeczy lub prawa przyszłe, mające powstać w przyszłości, lub których właścicielem nie jest jeszcze zastawca – obciążenie zastawem rejestrowym takiego przedmiotu zastawu staje się skuteczne z chwilą jego nabycia przez rejestrowy zawsze obciąża całą rzecz lub prawo, nawet jeśli zabezpieczony dług jest niższy niż ich wartość. Zastaw rejestrowy obejmuje części składowe rzeczy i jej jest stronami umowy o zastaw rejestrowy?Stronami umowy zastawu rejestrowego są zastawca i czyli osobą, która ustanawia zastaw rejestrowy, może być osoba fizyczna, osoba prawna, a także jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Musi posiadać prawo do rozporządzania prawem lub przedmiotem, który ma zostać zastawiony. Zastawcą może być dłużnik banku – to wierzyciel, na rzecz którego ustanowiono zastaw. Może on zabezpieczać wierzytelność przysługującą każdemu wierzycielowi. Do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej zastaw rejestrowy, tj. do 11 stycznia 2009 roku, obowiązywała zamknięta lista wierzycieli uprawnionych do zabezpieczenia swoich wierzytelności zastawem jaki sposób ustanawia się zastaw rejestrowy?Aby skutecznie ustanowić zastaw rejestrowy, należy zawrzeć umowę o ustanowienie zastawu rejestrowego oraz wpisać zastaw do rejestru zastawów. Oba te warunki muszą być spełnione o ustanowienie zastawu rejestrowego wymaga zachowania formy pisemnej, pod rygorem nieważności. Jej niezachowanie skutkuje nieważnością umowy – przyjmuje się, że nie została w ogóle zawarta. W umowie wskazać należy:datę i miejsce zawarcia umowy;strony – imiona, nazwiska, nazwy, adresy zamieszkania, siedziby;przedmiot zastawu;wierzytelność zabezpieczoną zastawą (poprzez odwołanie do stosunku prawnego, z którego wynika lub może wynikać);sumę zabezpieczenia;podpisy przedmiotem zastawu rejestrowego jest pojazd mechaniczny, który podlega rejestracji, zastaw należy wskazać w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Brak takiej adnotacji nie powoduje nieważności do rejestru zastawów ma charakter konstytutywny, co oznacza, że zastaw powstaje dopiero z chwilą jego o wpis zastawu rejestrowego – gdzie złożyć?Rejestr zastawów prowadzony jest przez sądy rejonowe. Ujawnia się w nim zastawy rejestrowe. Jest on jawny – odpisy z niego są wydawane po złożeniu odpowiedniego miejscowo właściwym dla dokonania wpisu jest sąd, w którego okręgu znajduje się miejsce zamieszkania lub siedziba zastawcy. Sąd dokonuje wpisu do rejestru zastawów na wniosek zastawnika lub zastawcy. Do wniosku, wypełnionego na urzędowym formularzu, należy dołączyć umowę można złożyć także drogą elektroniczną, należy jednak pamiętać o zabezpieczeniu go podpisem elektronicznym. Opłata od wniosku jest stała i wynosi 200 czym wiąże się zbycie przedmiotu zastawu rejestrowego?Zbycie przedmiotu zastawu rejestrowego nie powoduje co do zasady wygaśnięcia przedmiotu zastawu rejestrowego spowoduje wygaśnięcie zastawu jedynie w sytuacji kiedy:nabywca rzeczy nie wiedział i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tym, że rzecz jest obciążona zastawem rejestrowym w chwili jej wydania lub przejścia na niego prawa obciążonego zastawem rejestrowym;rzecz obciążona zastawem rejestrowym jest rzeczą zbywaną zwykle w zakresie działalności gospodarczej zastawcy i została ona wydana nabywcy, chyba że nabywca miał świadomość, że jest to przedmiot zastawu i nabył ją w celu pokrzywdzenia zastawnika – ten punkt dotyczy wyłącznie zastawów rejestrowych na jednej rzeczy – który z nich ma pierwszeństwo?Jeżeli przedmiot zastawu obciąża więcej niż jeden zastaw (zbieg zastawów), to obowiązuje zasada pierwszeństwa. Prawo powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla tego, które ustanowiono wcześniej. Jeżeli ten sam przedmiot jest obciążony więcej niż jednym zastawem rejestrowym, o ich pierwszeństwie rozstrzyga dzień złożenia wniosku o wpis do rejestru zastawów. Pierwszeństwo będzie miał zastaw wpisany na podstawie wniosku, który wpłynął do sądu wcześniej. Wnioski, które wpłynęły tego samego dnia, uważa się za złożone równocześnie, a ich pierwszeństwo będzie równorzędne. Jakie są sposoby zaspokojenia z zastawu rejestrowego?Jeżeli wierzytelność, która została zabezpieczona zastawem rejestrowym, nie zostanie spłacona, podlega zaspokojeniu z przedmiotu zastawu z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, chyba że mają one pierwszeństwo na mocy przepisów zastawnika z przedmiotu zastawu rejestrowego następuje na podstawie procedury egzekucyjnej zawartej w Kodeksie postępowania cywilnego (kpc). Dopuszczalne są jednak jej modyfikacje, które zostaną wskazane w umowie zastawniczej przez sposobem może być na przykład przejęcie przez zastawnika przedmiotu zastawu rejestrowego na zastawnicza może przewidywać również, że zaspokojenie zastawnika nastąpi przez sprzedaż przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu publicznego. Przetarg taki może przeprowadzić notariusz lub komornik, w terminie 14 dni od dnia złożenia przez zastawnika wniosku o dokonanie sprzedaży. Sprzedaż przedmiotu zastawu w tym trybie ma skutki sprzedaży w postępowaniu zastaw rejestrowy ustanowiony został na zbiorze rzeczy lub praw, stanowiących całość gospodarczą, umowa zastawnicza może także dopuścić zaspokojenie zastawnika z dochodów przedsiębiorstwa zastawcy. Przedsiębiorstwo to może zostać przejęte w zarząd – w umowie zastawniczej należy określić wymogi, jakie powinien spełniać jego zarządca. Zarząd może być także wykonywany przez rejestrowy jest zatem użytecznym sposobem na zabezpieczenie wierzytelności – dłużnik nie chcąc stracić swojej rzeczy ruchomej lub prawa ma dodatkową motywację do zaspokojenia roszczenia umownego w stosunku do wierzyciela. Co więcej, często są to przedmioty służące mu do wykonywania pracy oraz prowadzenia działalności i w jego szeroko pojętym interesie jest jak najszybsze wykreślenie rzeczy lub prawa z rejestru zastawów, aby uzyskać pełne prawo do rozporządzania i korzystania z niego. Zastaw jest jedną z form zabezpieczania wierzytelności i może być ustanowiony na rzeczach lub na prawach zbywalnych, a skoro tak ? to również na udziałach w spółce z Jak ustanowić zastaw na udziałach? Jakie są skutki tego zastawu dla praw wspólnika? Zapraszamy do lektury. Na początek trzeba odróżnić zastaw zwykły od zastawu rejestrowego. Zastaw zwykły uregulowany jest w Kodeksie cywilnym w art. 306-335. Z kolei zastaw rejestrowy uregulowany został w ustawie o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Udziały w spółce z można obciążyć zarówno zastawem zwykłym (zastaw na prawach), jak i rejestrowym. Należy jednak pamiętać, że umowa spółki może ograniczać prawo do obciążenia udziałów lub uzależniając od uzyskania zgody określonego organu spółki. Ustanowienie zastawu zwykłego wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, natomiast dla ustanowienia zastawu rejestrowego wystarczająca jest zwykła forma pisemna. Fakt obciążenia udziałów zastawem należy wpisać do księgi udziałów i zgłosić w związku z tym aktualną listę wspólników do sądu rejestrowego. Ustanowienie zastawu nie pozbawia wspólnika automatycznie prawa głosu z zastawionych udziałów, chociaż ogólnie jest to możliwe pod pewnymi warunkami. Po pierwsze umowa spółki powinna przewidywać możliwość wykonywania prawa głosu przez zastawnika, a po drugie ? prawo wykonywania głosu oraz warunki jego wykonywania muszą wynikać z umowy zastawniczej. Wspólnik wskutek zastawienia udziału nie traci także legitymacji do zaskarżania uchwał, a zastawnik jej nie uzyskuje. Chyba, że zastawnik wykonuje prawo głosu, wówczas prawo zaskarżenia uchwał, jako związane z prawem do głosowania, przysługiwać będzie zastawnikowi. Z zastawem na udziałach często też wiąże się wątpliwość: komu należy wypłacić dywidendę Otóż dywidenda należy się wspólnikowi a nie zastawnikowi, chyba że co innego wynika z umowy zastawniczej. Zbycie udziałów obciążonych zastawem jest możliwe, przy czym wskutek zbycia obciążenie zastawem nie wygasa. Zbycie obciążonych udziałów może być natomiast wyłączone w przypadku zastawu rejestrowego. Wówczas zbycie udziałów wbrew zakazowi obarczone będzie sankcją nieważności, chyba że nabywca nie wiedział i nie mógł wiedzieć o zakazie zbywania obciążonych udziałów. W przypadku zastawu rejestrowego, dodatkowo muszą być spełnione obowiązki wynikające z ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Przede wszystkim do powstania zastawu oprócz samej umowy konieczne jest jeszcze uzyskanie wpisu w rejestrze zastawów. Reasumując, ustanowienie zastawu nie pozbawia wspólnika jego praw, ale je ogranicza. Zakres ograniczeń z kolei wynika z samej umowy zastawniczej. Dowiedz się więcej, zachęcamy do kontaktu: Siedziba kancelarii: ul. Gliwicka 5, 40-079 Katowice tel.: +48 32 253-90-11 +48 32 703-99-59 fax: +48 32 253-04-76 e-mail: office[at] Daniel Reck – polisa Potwierdzenie zawarcia obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej adwokatów oraz ubezpieczenie dodatkowego. Tomasz Duraj – polisa Potwierdzenie zawarcia obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej adwokatów oraz ubezpieczenie dodatkowego. Pod pojęciem rozporządzenia rozumieć należy w tym wypadku nie tylko zbycie akcji, skutkujące przeniesieniem ich własności na nabywcę (niezależnie od tego, czy będzie ono miało formę odpłatnej sprzedaży, zamiany czy też nieodpłatnej darowizny), ale również ich ograniczenie w postaci obciążenia prawem rzeczowym. Zgodnie z art. 337§ 1 Kodeksu spółek handlowych „Akcje są zbywalne”.Rozpoczynając zatem rozważania od form zbycia powodujących przeniesienie prawa własności, warto rozróżnić rodzaje akcji, którymi mamy do czynienia z akcjami imiennymi, konieczne jest pisemne oświadczenie na dokumencie akcji, osobnym dokumencie oraz przeniesienie ich posiadania. W przypadku akcji na okaziciela warunkiem obligatoryjnym jest przeniesienie na nowego właściciela dokumentu akcji (tu wchodzą w grę przepisy kodeksu cywilnego dotyczące przenoszenia praw dokumentów wystawionych na okaziciela), natomiast przy akcjach niezmaterializowanych pojawić się musi odpowiedni zapis na rachunku papierów wartościowych zarówno zbywcy jak i uwagi warto poświęcić dość częstym w praktyce formom obciążenia akcji ograniczonym prawem rzeczowym, w szczególności zastawem. Wyróżniamy bowiem trzy jego rodzaje, które mogą być ustanawiane na akcjach. Faktem jest jednak, że zastaw regulowany przepisami kodeksu cywilnego (tzw. kodeksowy, zwykły) jest obecnie stosunkowo rzadko używany, dlatego uwagę poświecimy dwóm pozostałym jego formom, mianowicie zastawowi rejestrowemu oraz finansowemu. Przyjrzyjmy się pokrótce każdemu z serwis Spółka cywilnaZastaw rejestrowyTen typ zastawu regulowany jest przepisami ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów z dnia 6 grudnia 1996 r. ( wchodzi w rachubę tylko w zakresie tą ustawą nieuregulowanym). Warto zaznaczyć, że w tym przypadku nie tylko zastawca, ale również zastawnik musi mieć status przedsiębiorcy, co wyklucza ograniczenie prawa do akcji tym prawem rzeczowym na rzecz osoby fizycznej. Zastaw rejestrowy ustanowiony może zostać zarówno na akcjach imiennych w formie dokumentu, akcjach na okaziciela w formie dokumentu, jak i tych zdematerializowanych. We wszystkich tych przypadkach umowa zawarta musi zostać w formie pisemnej pod rygorem nieważności oraz dokonany wpis do rejestru zastawów. Wówczas zaistnieje blokada na rachunku papierów wartościowych zastawcy, co nie jest jednak warunkiem obligatoryjnym ustanowienia z przepisami ogólnymi regulującymi instytucję zastawu zwykłego w przypadku braku innych uregulowań umownych zastawnik jest uprawniony do pobierania pożytków z przedmiotu zastawu (ponieważ mowa o akcjach, uprawnienie to należy odczytywać jako prawo do pobierania ewentualnej dywidendy, gdy walne zgromadzenie podejmie decyzję o jej przekazaniu dla akcjonariuszy po zakończeniu danego roku obrotowego).I tu pojawiają się pewne rozbieżności w zestawieniu z ustawą regulującą ustanowienie zastawu rejestrowego na jeśli umowa nie stanowi inaczej, korzyści, jakie płyną z przedmiotu zastawu (dywidenda), przypadają nie wierzycielowi, ale w dalszym ciągu prawo do ich pobierania pozostaje przy zastawcy. Zastawnik nabywa jednak prawo głosu (uprawnienie akcyjne korporacyjne) przy założeniu, że umowa dotyczyła akcji spółek handlowych nie wspomina bowiem o możliwości głosowania zastawnika, który nabył ograniczone prawo rzeczowe do akcji na okaziciela czy też zdematerializowanych. W związku z powyższym większość doktryny uważa taką możliwość za zastawnicza w przypadku zastawu rejestrowego powinna zawierać przede wszystkim datę jej zawarcia, imię i nazwisko (nazwę) oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) i adres zastawnika, zastawcy oraz dłużnika, jeżeli nie jest on zastawcą, opis obciążanych akcji oraz wskazanie wierzytelności zabezpieczonej finansowyJest to szczególny rodzaj zastawu obciążającego akcje, możliwy do ustanowienia jedynie przez lub na rzecz enumeratywnie wymienionych w ustawie podmiotów (ich katalog zawiera ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 roku o niektórych zabezpieczeniach finansowych). Zgodnie z art. 2 ust. 1 wspomnianej ustawy co najmniej po jednej ze stron tego stosunku prawnego musi wystąpić wskazany w katalogu ustawowym podmiot. Nowelizacja z 1996 zniosła jednak to ograniczenie po stronie zastawnika. Dlatego też ustanowienie zastawu może obecnie wystąpić na rzecz każdego podmiotu przypadku gdy wystąpi podstawa realizacji zabezpieczenia, zastawnik może zaspokoić się przez:-sprzedaż przedmiotu zabezpieczenia-potrącenie lub kompensatę jego wartości z zabezpieczoną wierzytelnością finansową-przejęcie przedmiotu zabezpieczenia (gdy ustawa tak stanowi).Przystępując do rozporządzenia akcjami, należy jednak pamiętać o ograniczeniach w tej dziedzinie, wynikających nie tylko z ustawy, ale także ze statutu spółki (gdy mowa o akcjach imiennych) czy z zawieranej umowy ( tu nie ma ograniczeń co do rodzaju akcji, ograniczenia umowne dotyczyć mogą zarówno akcji imiennych jak i wystawionych na okaziciela).Polecamy: serwis Postępowanie rejestrowe Na podstawie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw z dnia 30 sierpnia 2019 r. ( z 2019 r. poz. 1798) (Ustawa Zmieniająca) z dniem 1 stycznia 2021 r. wejdą w życie przepisy dotyczące obowiązkowej dematerializacji akcji spółek akcyjnych i komandytowo – akcyjnych. Ustawa Zmieniająca w zakresie wymów dotyczących sposobu przeprowadzenia dematerializacji akcji oraz sankcji za brak jej przeprowadzenia obowiązuje już od 1 stycznia 2020r. Nowelizacja nie będzie dotyczyła akcji spółek publicznych, ponieważ już teraz są one zdematerializowane zgodnie z przepisami ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z dnia 29 lipca 2005 r. Spółki niepubliczne, tj. takie, których żadna akcja nie jest dopuszczona do obrotu na rynku regulowanym lub wprowadzona do obrotu w alternatywnym systemie obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będą mogły zdematerializować swoje akcje poprzez ich rejestrację w depozycie papierów wartościowych prowadzonym przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych (KDPW) albo w rejestrze akcjonariuszy prowadzonym przez podmioty uprawnione do prowadzenia rachunków papierów wartościowych (tj. głównie domy maklerskie). Z uwagi na dużo bardziej skomplikowany i kosztowny proces dematerializacji akcji w KDPW, taki sposób dematerializacji akcji w naszej ocenie będzie dużo rzadziej stosowany wobec dematerializacji za pośrednictwem podmiotów uprawnionych do prowadzenia rachunków papierów wartościowych, dlatego zasadniczo pomijamy go w naszych dalszych rozważaniach. Co czeka spółki i akcjonariuszy w związku z Ustawą Zmieniającą? Działania, jakie zgodnie z Ustawą Zmieniającą muszą być dokonane przez spółki akcyjne i komandytowo akcyjne oraz skutki wynikające z Ustawy Zmieniającej, zostały przedstawione w poniższej tabeli: Termin Zdarzenie 30 czerwca 2020 r. I. Do tego dnia spółka zobowiązana jest zapewnić, że: (i) zostanie podjęta uchwała walnego zgromadzenia wspólników w zakresie sposobu dematerializacji akcji; oraz (ii) zawarta zostanie umowa z podmiotem prowadzącym rejestr akcjonariuszy albo umowa o rejestrację akcji w KDPW (tylko jeden z tych sposobów dematerializacji może być przeprowadzony). II. Do tego dnia spółka musi dokonać pierwszego wezwania akcjonariuszy do złożenia dokumentów akcji. 31 października 2020 r. I. Upływa ostatni, dopuszczony prawem termin do dokonania ostatniego, piątego wezwania do złożenia akcji w spółce. II. Brak dokonania wezwań akcjonariuszy do złożenia spółce dokumentów akcji zgodnie z Ustawą Zmieniającą może skutkować nałożeniem grzywny do złotych na osoby uprawnione do reprezentowania spółki akcyjne albo spółki komandytowo-akcyjne. 31 grudnia 2020 r. Jest to ostatni dzień, w którym dokumenty akcji wydane przez spółkę mają moc obowiązującą i ostatni dzień na złożenie ich (lub ich kopii) przez spółkę w domu maklerskim lub KDPW. 1 stycznia 2021 r. I. Moc obowiązująca dokumentów akcji wydanych przez spółkę wygasa z mocy prawa. II. Uzyskują moc prawną wpisy w rejestrze akcjonariuszy albo w zależności od wyboru dokonanego przez walne zgromadzenie spółki, zapisy akcji na rachunkach papierów wartościowych w KDPW. III. Jest to pierwszy dzień, w którym akcjonariusz lub zastawnik może złożyć wniosek o wydanie świadectwa rejestrowego od podmiotu prowadzącego rejestr akcjonariuszy. IV. W przypadku braku dokonania dematerializacji, po tym dniu dokument akcji zachowuje wyłącznie moc dowodową w zakresie wykazywania przez akcjonariusza wobec spółki, że przysługują mu prawa udziałowe. 1 stycznia 2026 r. Wygasa prawo do powoływania się wobec spółki, że akcjonariuszowi przysługują prawa udziałowe w przypadku braku dematerializacji akcji. Najważniejsze spośród planowanych zmian wchodzących w życie 1 stycznia 2021 r.: 1. Rejestr akcjonariuszy Od 1 stycznia 2021 r. akcje nie będą już miały formy dokumentu. Ich nośnikiem stanie się wpis w rejestrze akcjonariuszy prowadzonym przez odpowiednie podmioty uprawnione do prowadzenia rachunków papierów wartościowych (tj. głównie domy maklerskie). 2. Wpis do rejestru akcjonariuszy – nowy wymóg Zgodnie z Ustawą Zmieniającą, wobec spółki będzie się uważać za akcjonariuszy tylko te podmioty, które są wpisane do rejestru akcjonariuszy. Co więcej, nowelizacja przewiduje, że nabycie akcji albo ustanowienie na niej ograniczonego prawa rzeczowego co do zasady następuje z chwilą dokonania wpisu w rejestrze akcjonariuszy. Wpis ten ma charakter konstytutywny. Istnieją od tej zasady pewne wyjątki, przy czym nie należy do nich nabycie tytułu prawnego do akcji lub ich sprzedaż w ramach egzekucji zastawów. Innymi słowy, nabycie tytułu prawnego do akcji lub sprzedaż akcji w ramach zaspokojenia się zastawnika z zastawów ustanowionych na akcjach, zgodnie z obecnym brzmieniem Ustawy Zmieniającej także będzie wymagać dla swej skuteczności wpisu do rejestru akcjonariuszy. Co więcej, wymóg wpisu zastawów do rejestru akcjonariuszy dotyczyć będzie także zastawu rejestrowego, niezależnie od konieczności jego wpisu do rejestru zastawów prowadzonego przez właściwy sąd rejestrowy. 3. Świadectwo rejestrowe Po 1 stycznia 2021 r. na żądanie akcjonariusza albo zastawnika podmiot prowadzący rejestr akcjonariuszy wystawi w ciągu tygodnia świadectwo rejestrowe. Dokument ten zawierać będzie informację o istniejących ograniczeniach przenoszenia akcji lub ustanowionych na niej obciążeniach, a także przysługującym zastawnikowi uprawnieniu do wykonywania prawa głosu z akcji. Akcje w liczbie wskazanej w treści świadectwa rejestrowego nie będą mogły być przedmiotem rozporządzeń od chwili jego wystawienia do momentu utraty jego ważności albo zwrotu świadectwa rejestrowego wystawiającemu przed upływem terminu jego ważności. 4. Wykonywanie prawa głosu przez zastawnika Wykonywanie prawa głosu po 1 stycznia 2021 r., przy założeniu skutecznie przeprowadzonej dematerializacji, powinno się odbywać po wcześniejszym wydaniu świadectwa rejestrowego potwierdzającego uprawnienie do wykonywania prawa głosu, a jednocześnie blokującego odpowiednią liczbę akcji w rejestrze akcjonariuszy. Brak dokonania dematerializacji akcji do dnia 1 stycznia 2021 r. doprowadzi do niemożności wykonywania prawa głosu z akcji zarówno przez akcjonariusza jak i zastawnika. Zastawnik i użytkownik będą mogli wykonywać prawo głosu z akcji, na której ustanowiono zastaw lub użytkowanie, jeżeli w rejestrze akcjonariuszy lub na rachunku papierów wartościowych dokonano wzmianki o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego i o upoważnieniu do wykonywania prawa głosu. Warto zauważyć, że podmiot prowadzący rejestr akcjonariuszy odnotuje informację o ustanowieniu ograniczonego prawa rzeczowego na żądanie osoby mającej w tym interes prawny (tj. zastawca lub zastawnik), natomiast wzmianka, iż prawo głosu z obciążonej akcji przysługuje zastawnikowi powinna zostać dokonana wyłącznie na żądanie zastawnika. W naszej opinii wniosek o wprowadzenie wzmianki, że prawo głosu przysługuje zastawnikowi może zostać złożony przez zastawcę działającego w niniejszym zakresie jako pełnomocnik zastawnika. Zabezpieczenie interesów zastawnika w związku z przeprowadzeniem dematerializacji 1. Ryzyko związane z wydaniem dokumentu akcji przez zastawnika W przypadku ustanowienia zastawów na akcjach w ramach zabezpieczenia finansowania bardzo często dokumenty akcji deponowane są w banku lub innej instytucji finansowej pełniącej rolę zastawnika, który przechowuje je w depozycie do czasu spłaty zabezpieczonych wierzytelności. W związku z obowiązkiem przeprowadzenia procesu dematerializacji akcji, spółka będzie zobowiązana do złożenia podmiotowi prowadzącemu rejestr akcjonariuszy, w zależności od jego wymogów: (i) oryginały dokumentów akcji; albo (ii) oświadczenie zawierające listę akcjonariuszy, wraz z kopią złożonych w spółce dokumentów akcji, przy czym w każdym przypadku konieczne będzie wcześniejsze złożenie dokumentów akcji w spółce. Ustawa Zmieniająca zawiera ogólne postanowienia dotyczące przeprowadzenia procesu dematerializacji akcji, przy założeniu, że dokument akcji pozostaje w posiadaniu akcjonariusza. Jednak w sytuacji, gdy dokument akcji pozostaje w depozycie u zastawnika, wydanie go akcjonariuszowi w związku z procesem dematerializacji na zasadach ogólnych, przed spłatą zabezpieczonej wierzytelności, może skutkować wygaśnięciem zastawu cywilnego lub finansowego ustanowionego na akcjach lub utrudnić zaspokojenie z zabezpieczeń ustanowionych na akcjach przed datą obowiązkowej dematerializacji (tj. przed 1 stycznia 2021 r.). W celu wyeliminowania niniejszych ryzyk, konieczne jest umowne uregulowanie zasad wydania dokumentów akcji poprzez wprowadzenie konstrukcji zapewniającej zastawnikowi pełną kontrolę nad przebiegiem procesu dematerializacji oraz kontrolę nad dokumentem akcji. Jedna z naszych propozycji to zawarcie porozumienia dot. przekazania dokumentów akcji, którego stronami są: (i) zastawnik (przechowujący dokumenty akcji w depozycie), (ii) spółka której akcje są przedmiotem zabezpieczenia, (iii) akcjonariusz będący zastawcą; oraz (iv) doradca prawny zastawnika, pełniący jednocześnie rolę pełnomocnika spółki. W niniejszym scenariuszu spółka ustanawia doradcę prawnego zastawnika pełnomocnikiem spółki uprawnionym do odbioru od zastawnika dokumentów akcji oraz – w zależności od ustaleń: (i) do złożenia oryginałów dokumentów akcji w imieniu spółki w domu maklerskim; albo (ii) do przechowania dokumentów akcji w depozycie w imieniu spółki, do czasu utraty ich ważności, tj. do 1 stycznia 2021 r. (jeśli złożenie oryginałów dokumentów akcji nie jest niezbędne do przeprowadzenia ich dematerializacji). Niniejsze rozwiązanie zapewni bezpieczne (z punktu widzenia interesów zastawnika oraz innych podmiotów udzielających finansowanie) przeprowadzenie procedury dematerializacji akcji. W naszej ocenie reprezentowanie spółki przez doradcę prawnego zastawnika w niniejszym scenariuszu nie rodzi konfliktu interesów, albowiem interesy spółki oraz zastawnika w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa procesu dematerializacji akcji są zbieżne. 2. Konieczność wprowadzenia zmian do umowy zastawniczej Dodatkowo, w związku z Ustawą Zmieniającą, konieczne będzie wprowadzenie do umów zastawów na akcjach szeregu zmian, w tym w szczególności usunięcie postanowień w zakresie przechowywania akcji w depozycie zastawnika, wprowadzenie obowiązku odnotowania zastawów i prawa głosu w rejestrze akcjonariuszy oraz dostarczenia zastawnikowi świadectwa rejestrowego. Wsparcie prawne Norton Rose Fulbright W związku z doniosłością zmian wynikających z Ustawy Zmieniającej, polecamy nasze usługi w następujących obszarach: 1. analizy i dostosowania dokumentacji finansowej na potrzeby bezpiecznego (z punktu widzenia interesów stron finansowania) przeprowadzenia procedury dematerializacji akcji; 2. zapewnienie, że zabezpieczenia ustanowione na akcjach pozostaną ważne i skuteczne, wprowadzone zostaną wszelkie niezbędne adnotacje w rejestrze akcjonariuszy, zmiany w rejestrach zastawów oraz zastawnikowi przysługiwać będą wszelkie dotychczasowe prawa, w tym prawo głosu z akcji; 3. w przypadku, gdy spółka akcyjna nie dokona dematerializacji w ustawowych terminach – analiza skutków braku dematerializacji akcji oraz propozycja odpowiednich rozwiązań naprawczych. W ostatnich latach coraz częściej w polskiej praktyce można zaobserwować wykorzystanie handlowej spółki osobowej w roli spółki celowej (special purpose vehicle) w transakcjach finansowania projektów (project finance). W transakcjach tego rodzaju nierzadko przyjmuje się, że jednym z elementów pakietu zabezpieczeń spłaty finansowania ma być zastaw na udziałach w takiej spółce. Celem niniejszego artykułu jest ocena dopuszczalności ustanowienia zastawu na udziale w spółce jawnej. Zamieszczone rozważania odnoszą się odpowiednio do zastawu na udziale wspólnika w spółce komandytowej, spółce partnerskiej, a także na udziale komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej. Spółka celowa w transakcjach finansowania projektów Charakterystyczną cechą transakcji finansowania projektu jest powołanie spółki celowej, której jedynym zadaniem jest realizacja określonego przedsięwzięcia (np. budowa osiedla wielorodzinnych domów mieszkalnych, budowa i eksploatacja biurowca czy elektrowni wiatrowej) przez inwestorów (zwanych też „sponsorami projektu”) za pomocą środków pieniężnych uzyskanych od kredytodawcy i spłacanych z przychodów, jakie ma generować to przedsięwzięcie1. Spółka celowa służy prawnemu odseparowaniu przedsięwzięcia od ryzyk zewnętrznych, które mogą pojawiać się w związku z innymi projektami inwestorów (ring fence), w szczególności ryzyka upadłości inwestorów (bankruptcy remoteness). Spółka ma ponosić tylko ryzyka powiązane z przedsięwzięciem, jakie realizuje. Typową formą normatywną spółki celowej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Umożliwia ona nie tylko prawne odseparowanie danego przedsięwzięcia, ale i ogranicza odpowiedzialność inwestorów za zobowiązania spółki (art. 151 § 4 Rzadko w tej roli występuje spółka akcyjna, ponieważ jej powołanie i funkcjonowanie wiąże się ze znacznie większymi wydatkami niż w przypadku spółki z W ostatnich latach coraz częściej w Polsce w transakcjach finansowania projektów wykorzystuje się handlowe spółki osobowe, takie jak spółka jawna, spółka komandytowa czy spółka komandytowo-akcyjna (spółka partnerska może być zawiązana jedynie w celu wykonywania wolnego zawodu [art. 86 § 1 a więc nie stanowi odpowiedniej formy prawnej dla realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego). Przyczyna tkwi w przepisach podatkowych. Handlowe spółki osobowe nie są podatnikami podatku dochodowego (art. 1 ust. 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z Podatnikami są ich wspólnicy. Ominięcie jednego szczebla podatku dochodowego sprawia, że od strony finansowej handlowa spółka osobowa jest dla inwestorów bardziej efektywną formą czerpania zysków z przedsięwzięcia niż spółka z Mankamentem tego rozwiązania może być okoliczność, że wspólnicy spółki jawnej oraz komplementariusze w spółce komandytowej i komandytowo-akcyjnej ponoszą nieograniczoną, choć subsydiarną, odpowiedzialność za zobowiązania spółki celowej (art. 31 § 1 W praktyce wspomniany problem zazwyczaj rozwiązuje się w ten sposób, że w celu realizacji przedsięwzięcia powołuje się spółkę komandytową albo komandytowo-akcyjną, w której jedynym komplementariuszem jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a udziały w tej spółce obejmują sponsorzy projektu. Pakiet zabezpieczeń w transakcjach finansowania projektów Kredytowi udzielonemu spółce celowej towarzyszy pakiet zabezpieczeń na posiadanych przez nią składnikach majątkowych, za pomocą których spółka realizuje dane przedsięwzięcie (np. hipoteka na nieruchomości, zastaw rejestrowy na mieniu ruchomym przedsiębiorstwa, zastaw na wierzytelności z umowy rachunku bankowego, przelew wierzytelności z umowy ubezpieczenia). W standardowych przypadkach zabezpieczeniem jest również zastaw na wszystkich udziałach w spółce celowej. Jeżeli przedsięwzięcie nie potoczy się pomyślnie i kredyt nie zostanie w terminie spłacony, udziały można sprzedać innemu inwestorowi, który będzie zainteresowany restrukturyzacją i dokończeniem przedsięwzięcia. Z punktu widzenia ekonomicznego nowy inwestor nabywa wówczas nie poszczególne składniki majątkowe związane z projektem, ale całe przedsięwzięcie wraz z jego formą prawną - spółką celową. Pozwala mu to w prosty sposób wejść w sytuację prawną poprzedniego inwestora, co zazwyczaj ma niebagatelne znaczenie dla szybkości, sprawności i kosztów restrukturyzacji przedsięwzięcia. Zastaw na udziałach w spółce celowej daje kredytodawcy pierwszeństwo przed wierzycielami osobistymi zastawcy (pierwotnego inwestora), jeśli chodzi o zaspokojenie zabezpieczonych wierzytelności z ceny sprzedaży tych udziałów nowemu inwestorowi (zob. art. 306 § 1 w zw. z art. 327 W przypadku gdy na udziałach ustanowiono zastaw rejestrowy2 lub zastaw finansowy3, kredytodawca - jako zastawnik - uzyskuje ponadto możliwość przejęcia tych udziałów do swojego majątku w trybie pozaegzekucyjnym (art. 22 ust. 1 pkt 3 art. 10 a następnie sprzedaży kolejnemu inwestorowi. Zastrzeżenie i wykonanie takiego uprawnienia może pozwolić na istotne zmniejszenie kosztów transakcyjnych związanych z poszukiwaniem nowego inwestora i zaspokojeniem, choćby częściowym, wierzytelności kredytodawcy. Zastaw na udziałach w spółce celowej Jeżeli spółką celową w transakcji finansowania projektu jest spółka z nie ma większych przeszkód prawnych, aby jej udziały posłużyły jako przedmiot zastawu: zwykłego (art. 327 rejestrowego (art. 7 ust. 1 lub finansowego (art. 5 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 2 Udziałami takimi wspólnicy mogą swobodnie rozporządzać, z zastrzeżeniem ograniczeń wprowadzonych do umowy spółki (art. 182 W przypadku gdy spółką celową jest handlowa spółka osobowa, dopuszczalność ustanowienia zastawu na udziałach w takiej spółce budzi daleko większe wątpliwości. Mimo tych wątpliwości, w praktyce zawierane są umowy zastawnicze, w których przedmiot zabezpieczenia opisany jest jako np.: „udział w spółce komandytowej”, „ogół praw wspólnika w spółce jawnej”, „wszystkie prawa majątkowe komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej” czy „ogół praw i obowiązków wspólnika”. Jeśli umowa dotyczy zastawu rejestrowego, taka konstrukcja niejednokrotnie spotyka się z aprobatą sądów, które dokonują na tej podstawie wpisów obciążeń do rejestru zastawów. Dalsza część artykułu poświęcona będzie szczegółowej analizie zagadnienia, czy de lege lata dopuszczalne jest ustanowienie zastawu zwykłego lub zastawu rejestrowego na udziale w spółce jawnej. W doktrynie prawa terminu „udział” używa się w wielorakim znaczeniu. W niniejszym artykule termin ten oznacza ogół uprawnień wspólnika wynikających ze stosunku członkostwa w spółce jawnej4. Jak trafnie wskazuje wielu przedstawicieli doktryny, wszystkie te uprawnienia mają charakter majątkowy, ale - obok uprawnień czysto majątkowych (np. prawa do zysku, prawa do odsetek od udziału kapitałowego) - trzeba wyróżnić prawa o charakterze organizacyjnym (takie jak prawo do informacji czy prowadzenia spraw spółki), które mają na celu przede wszystkim ochronę interesów spółki i jej wspólników5. Zamieszczone rozważania odnoszą się odpowiednio do zastawu na udziale wspólnika w spółce komandytowej, spółce partnerskiej, a także na udziale komplementariusza w spółce komandytowo-akcyjnej. Możliwość ustanowienia zastawu na akcjach w spółce komandytowo-akcyjnej nie budzi bowiem większych zastrzeżeń (zob. art. 337 oraz 340 w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 W artykule pominięto kontrowersyjną kwestię, czy na udziale w spółce jawnej można ustanowić zastaw finansowy (zob. art. 3 pkt 2 zgodnie z którym przedmiotem zabezpieczenia finansowego, w tym zastawu finansowego, mogą być „udziały w spółkach”)6. Dopuszczalność zastawu na udziale w spółce jawnej W piśmiennictwie prawniczym pojawiły się wypowiedzi, według których przepisy prawa polskiego dopuszczają ustanowienie zastawu zwykłego albo zastawu rejestrowego w odniesieniu do uprawnień lub obowiązków wspólnika spółki jawnej. Poszczególni przedstawiciele doktryny prezentują przy tym dość rozbieżne poglądy. Przyjmują, że - w zależności od głoszonego poglądu - przedmiotem zastawu może być: • ogół praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej7, • udział w spółce jawnej obejmujący zespół uprawnień wspólnika o charakterze czysto majątkowym oraz organizacyjnym8, • kompleks praw majątkowych wspólnika z tytułu uczestnictwa w spółce jawnej, wyłączając uprawnienia organizacyjne. Zwolennicy pierwszego z wyżej wymienionych poglądów opierają się na treści art. 10 § 1 Zgodnie z powołanym przepisem, ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy umowa spółki tak stanowi. Konieczne jest w tym celu uzyskanie pisemnej zgody od wszystkich pozostałych wspólników, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (art. 10 § 2 Za zobowiązania występującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i zobowiązania tej spółki odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki (art. 10 § 3 Uznaje się, że powołany przepis potwierdza zbywalny charakter ogółu praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej, jeżeli umowa spółki przewiduje takie rozwiązanie. Skoro możliwe jest przeniesienie ogółu praw i obowiązków, to dopuszczalne są również inne postacie rozporządzenia, w szczególności ustanowienie zastawu10. Zwolennicy takiego podejścia - jak się wydaje - wychodzą z założenia, że jeżeli dany przedmiot majątkowy (w tym stanowiący kompleks praw i obowiązków) może być przeniesiony na inną osobę, to zawsze może być obciążony zastawem zwykłym (art. 327 albo rejestrowym (art. 7 ust. 1 Konsekwentnie należy przyjąć, że jeśli ustanowiono zastaw na wspomnianym ogóle praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej, nabywca przedmiotu zastawu wchodzi w miejsce zastawcy w relacji spółkowej i wobec osób trzecich. Nabywa nie tylko uprawnienia, ale i - na mocy art. 10 § 3 - staje się odpowiedzialny za zobowiązania zastawcy związane z uczestnictwem w spółce jawnej oraz za zobowiązania tej spółki. Do podobnych rezultatów prowadzi stanowisko, zgodnie z którym przedmiotem zastawu jest udział w spółce jawnej (tj. kompleks uprawnień wspólnika o charakterze czysto majątkowym oraz organizacyjnym), ale w razie wykonania zabezpieczenia nabywca udziału zostaje obciążony obowiązkami, jakie wiążą się ze statusem wspólnika. Takie stanowisko zdaje się zajmować J. Widło, który pisze: „W przypadku skorzystania z pozaegzekucyjnego sposobu zaspokojenia zastawnika i przejęcia na własność udziału spółkowego, podmiot wstępujący w prawa i obowiązki ustępującego wspólnika odpowiada solidarnie z nim za zobowiązania związane z udziałem ustępującego wspólnika w tejże spółce jawnej (art. 10 § 3 W wypowiedzi tej J. Widło, niestety, posługuje się terminologią, która odbiega od brzmienia art. 10 § 3 Nie wiadomo zatem - czy zdaniem tego autora - zastawnik, który przejmuje przedmiot zastawu rejestrowego, odpowiada tylko za - verba legis - „zobowiązania związane z uczestnictwem w spółce osobowej”, czy także za „zobowiązania tej spółki osobowej” względem osób trzecich. Osobisty charakter stosunku członkostwa w spółce jawnej Moim zdaniem, powyższe poglądy de lege lata nie znajdują dostatecznego uzasadnienia w przepisach prawa. W szczególności prawo polskie nie pozwala, aby ustanowić zastaw na: 1) ogóle praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej, 2) udziale w spółce jawnej obejmującym zespół uprawnień wspólnika o charakterze czysto majątkowym oraz organizacyjnym. W przypadku gdy przedmiotem zastawu ma być kompleks praw majątkowych z tytułu uczestnictwa w spółce jawnej, wyłączywszy uprawnienia organizacyjne, rzecz przedstawia się w sposób dość skomplikowany i należy przeprowadzić bardziej pogłębioną analizę charakteru poszczególnych uprawnień wspólnika, aby stwierdzić, czy przysługuje im tzw. zdolność zastawnicza. Na wstępie zaznaczmy, iż pogląd, zgodnie z którym ogół praw i obowiązków wspólnika spółki jawnej nie może być przedmiotem zastawu, podziela wielu przedstawicieli doktryny: A. Kidyba („...niedopuszczalne jest obciążenie ogółu praw i obowiązków zastawem czy też użytkowaniem, ponieważ powoduje ono podział [rozdzielenie uprawnień i obowiązków] między podmioty uczestniczące w tej czynności”)12, G. Kozieł („Przeniesiony na inną osobę może być tylko >ogółogół praw i obowiązkówudziału w spółce jawnej<”. W innej publikacji (J. Widło, Zastaw rejestrowy na prawach, Warszawa 2008, s. 438-439) autor ten wypowiada się jednak nieco odmiennie. 9 Szerzej na temat art. 10 por. M. Bielecki, Przeniesienie..., s. 246 i nast.; G. Gorczyński, Kilka uwag o tzw. zbyciu członkostwa w handlowych spółkach osobowych (na tle art. 10 „Prawo Spółek” 2001, nr 7-8, s. 13 i nast.; A. Kidyba, Handlowe spółki osobowe, Warszawa 2006, s. 67 i nast.; G. Kozieł, Przeniesienie praw i obowiązków wspólników w handlowych spółkach osobowych, Kraków 2006, s. 139 i nast. 10 G. Janas, Ogół..., s. 48-59; S. Sołtysiński [w:] System prawa prywatnego, tom 16, s. 804. 11 J. Widło, Zastaw..., s. 439. 12 A. Kidyba, Handlowe..., s. 75. 13 G. Kozieł, Zakres przedmiotowy i podmiotowy przeniesienia praw i obowiązków wspólnika handlowej spółki osobowej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2003, nr 12, s. 43-44. 14 J. Widło [w:] J. Mojak, J. Widło, Zastaw..., s. 106. 15 S. Sołtysiński [w:] System prawa prywatnego, tom 16, s. 796; A. Szajkowski, M. Tarska, Prawo..., s. 176. 16 Odmiennie A. Jędrzejewska, Przeniesienie członkostwa w spółkach osobowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 1994, nr 3, s. 17 i nast.; J. Kuropatwiński, Zbycie udziału w spółce osobowej - aspekty prywatnoprawne, „Prawo Spółek” 2000, nr 9, s. 4 i nast. 17 M. Litwińska-Werner, Spółka jawna [w:] Prawo spółek handlowych (red. S. Włodyka), tom 2A, Warszawa 2007, s. 525; A. Szajkowski, M. Tarska, Prawo..., s. 189. 18 S. Sołtysiński [w:] System prawa prywatnego, tom 16, s. 803. 19 A. Kidyba, Handlowe..., s. 75. 20 G. Kozieł, Przesłanki przenaszalności praw i obowiązków wspólników w handlowych spółkach osobowych, „Przegląd Prawa Handlowego” 2003, nr 11, s. 35-36. 21 J. Gołaczyński [w:] System prawa prywatnego, tom 4 (red. E. Gniewek), Warszawa 2007, s. 674. 22 Podobnie J. Widło [w:] J. Mojak, J. Widło, Zastaw..., s. 106. 23 J. Gołaczyński, Zastaw na rzeczach ruchomych, Warszawa 2002, s. 138-139; M. Leśniak, Zastaw bez przeniesienia posiadania przedmiotu zastawu, Zakamycze 2004, s. 195, 219; A. Marciniak, Dochodzenie roszczeń zabezpieczonych zastawem lub hipoteką, Sopot 2001, s. 49; J. Mucha, Zaspokojenie zastawnika zastawu rejestrowego, Warszawa 2001, s. 163 i nast. 24 M. Leśniak, Zastaw..., s. 220; A. Marciniak, Dochodzenie..., s. 53-56. 25 S. Cieślak, Egzekucja przeciwko spółce handlowej oraz z akcji i udziałów w tej spółce, „Przegląd Prawa Egzekucyjnego” 2003, nr 4-5, s. 43-47; M. Litwińska, Kodeks spółek handlowych. Komentarz, Warszawa 2005, s. 175, 277. 26 J. Widło, Zastaw..., s. 393. Odmiennie I. Karasek, Przedmiot zastawu rejestrowego, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 1998, nr 3, s. 467-468. 27 Por. M. Litwińska-Werner, Spółka..., s. 525; S. Sołtysiński [w:] System prawa prywatnego, tom 16, s. 822-823. 28 Szerzej S. Sołtysiński [w:] System prawa prywatnego, tom 16, s. 802-803. 29 Tak M. Litwińska-Werner, Spółka..., s. 489. 30 Tak M. Bielecki, Przeniesienie..., s. 248; A. Kidyba, Handlowe..., s. 72; G. Kozieł, Zakres..., s. 39; S. Sołtysiński [w:] System prawa prywatnego, tom 16, s. 803. Odmiennie G. Gorczyński, Kilka..., s. 23. 31 S. Sołtysiński [w:] System prawa prywatnego, tom 16, s. 813. 32 G. Janas, Ogół..., s. 48. 33 Inne stanowisko, jak się wydaje, zajmuje J. Widło, Zastaw..., s. 439. 34 S. Sołtysiński [w:] System prawa prywatnego, tom 16, s. 802-803. 35 Z. Radwański [w:] System prawa prywatnego, tom 2 (red. Z. Radwański), Warszawa 2002, s. 76-77.

umowa zastawu rejestrowego na akcjach